QARAQALPAQ KESTESHILIK ÓNERINDE AQ JEGDE NAǴISLARINIŃ ORNI
Keywords:
aq jegde, qaraqalpaq milliy kiyimi, naǵıs óneri, “kerege kóz”, “ǵarǵa tuyaq”, ayıl naǵıs, geometriyalıq motivler, ósimlik tárizli naǵıslar, etnografiyalıq derek, materiallıq hám ruwxıy mádeniyatAbstract
Bul maqalada qaraqalpaq xalqınıń dástúriy kiyim-kenshek mádeniyatında áhmiyetli orın tutqan aq jegde hám onıń naǵısları etnografiyalıq hám semantikalıq jaqtan tallanadı. Aq jegdeniń tariyxıy kelip shıǵıwı, máresimlik kiyim sıpatındaǵı áhmiyeti, hayaldıń jasına qaray naǵıs kompoziciyası hám reńlerindegi ózgerisler sáwlelendirilip beriledi. Maqalada keń tarqalǵan “kerege kóz”, “ǵarǵa tuyaq”, “ayıl naǵıs” sıyaqlı bezew túrleri, olardıń dúzilisi hám jaylasıw tártibi tolıq táriyiplenedi. Sonday-aq, segiz múyizli hám on eki múyizli figuralar, romb hám basqa da geometriyalıq hám ósimlik tárizli motivlerdiń simvolikalıq mánisleri ashıp beriledi. Juwmaq
sıpatında, aq jegde naǵısları qaraqalpaq xalqınıń materiallıq hám ruwxıy mádeniyatın úyreniwde áhmiyetli etnografiyalıq derek ekenligi atap ótiledi.
Downloads
References
1. Jdanko T.A., Kamalov S. Etnografiya karakalpakov. – Tashkent. Fan, 1980. 85-86 betler.
2. Qarlibaev M.A., Qurbanova Z.I.,“Qaraqalpaq kostyum” Nókis – 2014. 3. 14-bet.
4. A.Allamuratov. Qaraqalpaqstan iskusstvasınıń tariyxınan. “Qaraqalpaqstan” baspası. Nókis1968. 19-bet.
5. A.Allamuratov. Máńgi miyras. Nókis. “Bilim” baspası, 1993. 45-46 betler.
6. Urazimova T.V, Qurbanova Z, Urazbaeva S.K, “Qaraqalpaq naǵıslaw óneri” Nókis – 2019. 16 19 betler.
