XITOY, RUS VA O‘ZBEK TILLARIDA ISHONTIRISH VA SUGGESTIV TA’SIR NUTQ AKTLARINI FARQLASH MEZONLARI: QIYOSIY SO‘ROVNOMA TUZISHGA DOIR
Keywords:
nutq akti, ishontirish, suggestiv ta’sir, pragmatika, nutqiy ta’sir, qiyosiy tilshunoslik, so‘rovnoma tuzish.Abstract
Maqolada xitoy, rus va o‘zbek tillarida ishontirish hamda suggestiv ta’sir nutq aktlarini farqlashning operatsional modeli ishlab chiqilib, u qiyosiy so‘rovnoma tuzilishiga tatbiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, qiyosiy pragmatikada mazkur ikki ta’sir turi ko‘pincha umumiy “nutqiy ta’sir” doirasida yoritiladi; bu esa illokutsion chegaralarning xiralashishiga va empirik vositalarning zaiflashishiga olib keladi. Ishning maqsadi argumentatsiya va kognitiv ishlov berishga tayanuvchi ishontirishni emotsional bosim, tekshiruv imkonining kamayishi va tezkor bo‘ysunishga yo‘naltirilgan suggestiv singdirishdan ajratishga imkon beradigan barqaror mezonlarni aniqlashdan iborat.
Downloads
References
1. Anand P., King J., Boyd-Graber J., Wagner E., Martell C. Believe me: We can do this! Identifying persuasive acts in text and speech // Proceedings of the AAAI Workshop on Computational Models of Natural Argument. – 2011.
2. Austin J.L. How to Do Things with Words. – 2nd ed. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1975.
3. Blum-Kulka S., House J., Kasper G. (eds.). Cross-Cultural Pragmatics: Requests and Apologies. – Norwood, NJ: Ablex, 1989.
4. Brown P., Levinson S.C. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
5. Cohen A.D. Investigating the production of speech act sets // Speech Acts Across Cultures: Challenges to Communication in a Second Language / ed. by S.M. Gass, J. Neu. – Berlin; New York: Mouton de Gruyter, 1996.
6. Cohen A.D., Olshtain E. The Production of Speech Acts by EFL Learners // TESOL Quarterly. – 1993. – Vol. 27. – № 1. – P. 33-56.
7. Druckman J.N., Lupia A. A Framework for the Study of Persuasion. – Evanston, IL: Institute for Policy Research, Northwestern University, 2021.
8. Henkemans A.F.S. Speech Act Theory and the Study of Argumentation // Studies in Logic, Grammar and Rhetoric. – 2014. – Vol. 36. – № 1. – P. 41-58.
9. Joo H.A. Exploring the Speech Act of Requesting by German-English Bilinguals in Workplace Scenarios // German as a Border Language. – 2024. – Vol. 24. – № 2.
10. Leech G.N. Principles of Pragmatics. – London: Longman, 1983.
11. Levinson S.C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983.
12. McConachy T., Hata K., Sato S., Negretti R. (eds.). Second Language Pragmatics for Intercultural Understanding. – Bristol: Multilingual Matters, 2022.
13. Searle J.R. What is a Speech Act? // Philosophy in America / ed. by M. Black. – London: Allen & Unwin, 1965. – P. 221-239.
14. Searle J.R. A Classification of Illocutionary Acts // Language in Society. – 1976. – Vol. 5. – № 1. – P. 1-23.
15. Taguchi N., Roever C. Second Language Pragmatics. – Oxford: Oxford University Press, 2017.
16. van Dijk T.A. Text and Context: Explorations in the Semantics and Pragmatics of Discourse. – London: Longman, 1977.
17. Азимжонова М.Д. Прагматика – тилшуносликнинг муҳим бўғини // Ilm-fan va innovatsiya ilmiy-amaliy konferensiyasi. – 2023.
18. Никифорова Э.Ш., Симанчук Е.А. Основы речевого воздействия. – Алматы; Москва: EDP Hub; Ай Пи Ар Медиа, 2024. – 299 с.
19. Рasulov Z.I., Ibragimova N.S. Nutq akt va uning ifodalanish usullari xususida // Xorazm Ma’mun akademiyasi axborotnomasi. – 2023. – № 4/4. – B. 142-145.
20. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008. – 318 b.
21. Saidov U. Boshqaruv va notiqlik san’ati. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2011.
22. Usmonova U.B. Ingliz va o‘zbek tili publitsistik matnlarining funksional-stilistik va pragmatik tadqiqi: Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) diss. – Jizzax, 2024.
23. Hakimov M. O‘zbek tilida matnning pragmatik talqini. – Toshkent: Fan, 2001.
24. 张雁. 言语行为动词研究和对外汉语教学 // 国际汉语教育(中英文). – 2019. – 第4卷第2期. – 第87-99页。
25. 邬德平, 胡志勇. 双字构式“劝X”的概念本质、搭配能力及语义类型– – 言语致使动词“劝”研究之一 // 衡阳师范学院学报(社会科学). – 2023. – 第44卷第5期. – 第101-107页。



















